Dikişli ve Çekme Paslanmaz Fittings Farkı: Hangisi Nerede Kullanılır?

Dirsek, tee, redüksiyon ve kep gibi paslanmaz kaynaklı fittingsler iki farklı yöntemle üretilir: dikişli ve çekme. Hangisinin seçileceği hattın basıncına, taşınan akışkana ve bütçeye bağlıdır. Bu yazıda iki ürünün nasıl üretildiğini, elinize aldığınızda nasıl ayırt edeceğinizi ve hangisinin nerede kullanıldığını anlatıyoruz.

Dikişli ve Çekme Fittings Karşılaştırma Tablosu

Dikişli ve Çekme Paslanmaz Fittings Nasıl Üretilir?

Çekme (dikişsiz) fittings üretimi

Üretim, dolu paslanmaz çelik kütüğün yüksek sıcaklıkta delinmesiyle başlar. Delinen kütük sıcak veya soğuk çekilerek dikişsiz boruya dönüştürülür. Bu boru daha sonra kalıpta şekillendirilerek dirsek, tee veya redüksiyon haline getirilir. Hiçbir aşamada kaynak yapılmadığı için gövde tek parçadır ve iç basınç gövdeye eşit dağılır.

Dikişli fittings üretimi

Dikişli fittings paslanmaz sacdan, levhadan veya boyuna dikişli borudan üretilir. Malzeme preslenerek ya da bükülerek şekillendirilir, birleşim yeri TIG, plazma veya lazer kaynağıyla kapatılır. Kaynaktan sonra ürüne çözeltiye alma tavı uygulanır. Bu ısıl işlem, kaynak bölgesinin korozyon direncini geri kazandırır.

Dikişli ve Çekme Fittings Nasıl Ayırt Edilir?

Ürünü elinize aldığınızda üç şeye bakabilirsiniz:

• Dikiş çizgisi: Dikişli üründe iç ve dış yüzeyde boyuna bir kaynak çizgisi görülür veya elle hissedilir. Çekme üründe yüzey kesintisizdir.
• Et kalınlığı ve yuvarlaklık: Dikişli ürün haddelenmiş sacdan yapıldığı için et kalınlığı daha düzgün, ağzı daha yuvarlaktır. Çekme üründe et kalınlığı hafif değişebilir.
• Gövdedeki damga: ASTM A403 standardına göre üretilmiş ürünlerde imalat şekli gövdeye yazılır.

ASTM A403 damgaları ne anlama gelir?

• WP-S: Dikişsiz (çekme) imalat.
• WP-W: Dikişli imalat. Dolgu metaliyle yapılan kaynaklar radyografik veya ultrasonik muayeneden geçer.
• WP-WX: Dikişli imalat. Tüm kaynaklar radyografik muayeneden geçer.
• WP-WU: Dikişli imalat. Tüm kaynaklar ultrasonik muayeneden geçer.
• CR: MSS SP-43 standardına göre üretilen ürünler.

WP-W damgası, gövdedeki her kaynağın muayene edildiği anlamına gelmez. Tüm kaynakların muayenesini WP-WX ve WP-WU sınıfları garanti eder. Sınıfların tam tanımı ASTM A403 standardında yer alır.

Hangi Fittings Nerede Kullanılır?

Çekme fittings kullanım alanları

• Yüksek basınç ve yüksek sıcaklıkta çalışan hatlar
• Petrol, doğal gaz ve petrokimya tesisleri
• Kızgın buhar hatları
• Kaynak dikişinin risk sayıldığı kritik kimyasal hatlar

Dikişli fittings kullanım alanları

• Orta ve düşük basınçlı proses hatları
• Gıda, içecek ve ilaç üretim hatları
• Su arıtma tesisleri ve bina ısıtma-soğutma tesisatları
• Dikişli ürünün daha yaygın ve ekonomik olduğu büyük çaplı hatlar

Kesin seçimi her zaman projenin şartnamesi ve tasarım basıncı belirler. Avrupa standartlarında özel muayene şartı aranan basınçlı hatlar için EN 10253-4, özel muayene şartı aranmayan genel uygulamalar için EN 10253-3 kullanılır. Hat tasarımıyla ilgili genel bilgiyi paslanmaz tesisat sayfamızda bulabilirsiniz.

Fiyat ve Dayanım Farkı Ne Kadardır?

Fiyat: Çekme fittings, kütük delme ve çekme işlemleri nedeniyle dikişli ürüne göre daha pahalıdır. Fark genellikle %15 ile %40 arasındadır; çapa, et kalınlığına ve piyasa koşullarına göre değişir.

Dayanım: Basınç hesabında kaynak dikişi için bir katsayı kullanılır. ASME B31.3 standardında bu katsayı dikişsiz üründe 1,00’dır. Dikişli üründe kaynağın tipine ve radyografi oranına göre 0,80 ile 1,00 arasında değişir. Yani muayenesiz dikişli üründe izin verilen basınç %20’ye kadar düşük hesaplanır. Tüm kaynakları muayene edilmiş dikişli üründe bu fark kalmaz.

Montaj: Dikişli ürünün ağzı daha yuvarlak olduğu için boruya alıştırması kolaydır. Bu da sahada kaynak hazırlığını kısaltır.

Korozyon: Klorür içeren agresif ortamlarda kaynak bölgesi korozyona en açık noktadır. Bu nedenle kritik hatlarda çekme ürün veya tüm kaynakları muayene edilmiş dikişli ürün istenir. Kalite seçimi için paslanmaz çelik nedir sayfamıza bakabilirsiniz.

Kromtes’te Hangi Ürünler Var?

Kromtes; DIN 2605 dirsek, DIN 2615 tee, DIN 2616 redüksiyon ve DIN 2617 kep ürünlerini AISI 304 ve AISI 316 kalitede sunar. Dirsek, tee ve redüksiyon hem dikişli hem çekme (dikişsiz) olarak bulunur. Boru tarafı için paslanmaz boru sayfamıza göz atabilirsiniz.

Ürün, ölçü, kalite ve adet bilgisiyle fiyat almak için bizimle iletişime geçin.

Sık Sorulan Sorular

Dikişli paslanmaz fittings güvenli midir?

Tasarım basıncına uygun seçildiğinde güvenlidir. Dikişli fittingsler gıda, su ve bina tesisatlarında yaygın olarak kullanılır. ASTM A403 standardında tüm kaynakları muayene edilmiş WP-WX ve WP-WU sınıfı dikişli ürünler, basınç hesabında çekme ürünle aynı katsayıyı alır.

Çekme (dikişsiz) fittings nasıl anlaşılır?

Çekme fittingsin gövdesinde boyuna kaynak dikişi bulunmaz; iç ve dış yüzey kesintisizdir. ASTM A403 standardına göre üretilmiş ürünlerde gövdedeki WP-S damgası dikişsiz imalatı gösterir.

Dikişli mi çekme mi daha pahalıdır?

Çekme fittings daha pahalıdır. Üretimi daha uzun ve daha fazla enerji gerektirir. Fiyat farkı çapa, et kalınlığına, kaliteye ve piyasa koşullarına göre değişir.

Gıda ve içecek tesisatında hangisi kullanılır?

Gıda, içecek ve ilaç üretim hatlarında çoğunlukla dikişli paslanmaz fittings kullanılır. Bu hatlar genellikle orta ve düşük basınçta çalışır. Kesin seçimi projenin şartnamesi belirler.

Kromtes’te çekme paslanmaz fittings var mı?

Evet. Kromtes’te dirsek, tee ve redüksiyon hem dikişli hem çekme (dikişsiz) olarak bulunur. Ürünler AISI 304 ve AISI 316 kalitededir.