Whitworth boru diş normu (ISO 7/1), paslanmaz dişli fittings ürünlerinde en sık kullanılan boru dişi standardıdır. Bu normda diş açısı 55°’dir ve iki tip diş bulunur: BSP (düz diş) ve BSPT (konik diş). Aşağıdaki tabloda 1/16″ ile 6″ arasındaki ölçülerin diş üstü ve diş dibi çaplarını, inç başına diş sayısını (TPI) ve diş adımını bulabilirsiniz.
Örneğin 1/2″ ölçüsü 12,7 mm anlamına gelmez; 1/2″ boru dişinin diş üstü çapı yaklaşık 21 mm’dir. Bu yüzden diş ölçerken mutlaka tablodaki mm değerlerine bakın. Bu normdaki dişleri manşon, yarım manşon, tek taraflı nipel, çift taraflı nipel, hex nipel, dişli dirsek ve dişli rekor gibi ürünlerde görürsünüz. Dişli küresel vanalarımızda da aynı boru dişi (DIN 2999 – BSP) kullanılır.
| Standart | ISO 7/1 (Whitworth) |
| Diş açısı | 55° |
| Düz diş | BSP (paralel) |
| Konik diş | BSPT (koniklik 1:16) |
| Ölçü aralığı | 1/16″ – 6″ |
| Diş sayısı | 28 – 11 TPI |
ISO 7/1 Whitworth Boru Diş Tablosu (BSP / BSPT)
| Ölçü (inç) | Diş üstü çapı (mm) | Diş dibi çapı (mm) | Diş sayısı (TPI) | Diş adımı (mm) |
|---|---|---|---|---|
| R 1/16″ | 7,723 | 6,561 | 28 | 0,907 |
| R 1/8″ | 9,728 | 8,566 | 28 | 0,907 |
| R 1/4″ | 13,157 | 11,445 | 19 | 1,337 |
| R 3/8″ | 16,662 | 14,950 | 19 | 1,337 |
| R 1/2″ | 20,995 | 18,631 | 14 | 1,814 |
| R 3/4″ | 26,441 | 24,117 | 14 | 1,814 |
| R 1″ | 33,249 | 30,291 | 11 | 2,309 |
| R 1 1/4″ | 41,910 | 38,952 | 11 | 2,309 |
| R 1 1/2″ | 47,803 | 44,845 | 11 | 2,309 |
| R 2″ | 59,614 | 56,656 | 11 | 2,309 |
| R 2 1/2″ | 75,184 | 72,226 | 11 | 2,309 |
| R 3″ | 87,884 | 84,926 | 11 | 2,309 |
| R 4″ | 113,03 | 110,072 | 11 | 2,309 |
| R 5″ | 138,43 | 135,472 | 11 | 2,309 |
| R 6″ | 163,83 | 160,872 | 11 | 2,309 |
Diş üstü (major) ve diş dibi (minor) çapları milimetredir. TPI: bir inçteki diş sayısı. Tablonun yazdırılabilir hâli için PDF dosyasını indirebilirsiniz.
BSP ve BSPT Diş Arasındaki Fark Nedir?
İki diş tipinde de diş açısı 55°’dir ve ölçüler aynı tablodan okunur. Fark, dişin boyunca çapın değişip değişmemesindedir:
- BSP (düz / paralel diş): Diş boyunca çap sabittir. Sızdırmazlık genellikle conta veya sızdırmazlık malzemesiyle sağlanır.
- BSPT (konik diş): Diş, 1:16 oranında koniktir. Bu yüzden parça sıkıldıkça dişler birbirine oturur ve sıkı bir bağlantı oluşur.
Boru Diş Ölçüsü Nasıl Okunur?
Boru dişlerinde inç ölçüsü, dişin dış çapını değil borunun nominal ölçüsünü gösterir. Bu yüzden doğru ölçüyü bulmak için şu adımları izleyin:
- Dış çapı ölçün: Kumpasla dişin en dış noktasını ölçün ve tablodaki “Diş üstü çapı” sütunuyla karşılaştırın.
- Diş sayısını kontrol edin: Bir inçlik (25,4 mm) mesafedeki diş sayısını sayın ve TPI sütunuyla karşılaştırın.
- Diş tipini belirleyin: Dişin boyunca çap değişiyorsa konik (BSPT), değişmiyorsa düz (BSP) diştir.
Emin olamadığınız durumlarda Kromtes satış ekibi doğru ölçüyü bulmanıza yardımcı olur.
Whitworth Boru Diş Normu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Whitworth boru diş normu nedir?
Whitworth boru diş normu (ISO 7/1), 55° diş açısına sahip boru dişlerini tanımlayan standarttır. Düz diş için BSP, konik diş için BSPT kısaltmaları kullanılır. Ayrıntılı bilgi için British Standard Pipe maddesine bakabilirsiniz.
Gaz dişi (G diş) ile Whitworth boru dişi aynı şey mi?
Hayır, aynı şey değildir. Gaz dişi (G diş, ISO 228) iç ve dış dişi düz olan bir diştir; sızdırmazlığı diş sağlamaz, conta veya o-ring sağlar. ISO 7/1 Whitworth boru dişinde ise sızdırmazlık dişin kendisinde olur ve dış diş koniktir. İkisinin diş açısı (55°) ve inç başına diş sayısı aynı olduğu için sık karıştırılır. Bu sayfadaki tablo ISO 7/1 ölçülerini gösterir.
BSP ve BSPT arasındaki fark nedir?
BSP düz (paralel) diştir; diş boyunca çap değişmez. BSPT ise 1:16 oranında konik diştir; parça sıkıldıkça dişler birbirine oturur. İki tipte de diş açısı 55°’dir.
1/2 inç boru dişinin çapı kaç mm?
1/2″ Whitworth boru dişinin diş üstü çapı 20,995 mm, diş dibi çapı 18,631 mm’dir. İnç başına 14 diş bulunur ve diş adımı 1,814 mm’dir.
TPI ne demek?
TPI (threads per inch), bir inçlik mesafedeki diş sayısıdır. Örneğin 1/4″ ve 3/8″ ölçülerde 19, 1/2″ ve 3/4″ ölçülerde 14, 1″ ve üzeri ölçülerde ise 11 TPI kullanılır.
Diş ölçüsünden emin değilim, ne yapmalıyım?
Dişin dış çapını kumpasla ölçüp tablodaki diş üstü çapıyla karşılaştırın. Yine emin olamazsanız sayfanın üstündeki TEKLİF İSTE butonunu kullanın ya da +90 212 549 88 37 numaralı telefondan Kromtes satış ekibini arayın.